Seyahat Esnasında Giyilecekler: Kat Sistem

Dağda hava beş dakikada değişir. Sabah ayaz, öğlen sıcak, akşam rüzgâr. Tek kalın montla yola çıkarsanız ya terlersiniz ya üşürsünüz. Çözüm basit: seyahat giyimi katmanlı sistem.

Mantık şu: kalın bir parça yerine ince birkaç parça giyin. Isındıkça çıkarın, üşüdükçe ekleyin. Vücut ısınızı siz yönetin, hava değil.

Katmanlı Sistem Nedir?

Üç ana katman vardır. Her birinin ayrı bir görevi vardır.

Üçü birlikte çalışır. Biri eksikse sistem aksar.

Adım Adım Katman Kurma

1. İç katmanı doğru seçin. Pamuk giymeyin. Pamuk teri emer, kurumaz, sizi soğutur. Merino yün kokuyu tutmaz, uzun seyahatlerde birkaç gün giyilebilir. Sentetik daha ucuzdur ve hızlı kurur. İkisi de iş görür.
2. İç katman vücuda yakın otursun. Bol olursa ter transferi çalışmaz. Sıkmayacak ama boşluk bırakmayacak kadar oturmalı.
3. Orta katmanı hava durumuna göre ayarlayın. Serin havada ince polar yeter. Soğukta kalın polar veya sentetik dolgulu mont ekleyin. Çok soğukta iki ince orta katman, bir kalın katmandan iyidir. Çünkü ayarlanabilir.
4. Dış katmanı her zaman çantaya koyun. Güneşli günde bile. Rüzgâr tek başına vücut ısısını hızla düşürür. Su geçirmez ve nefes alabilen bir ceket, katmanlı sistemin çatısıdır.
5. Alt gövdeyi unutmayın. Bacaklar da katmanlanır. Termal alt + hızlı kuruyan pantolon + gerekirse yağmur pantolonu. Kot pantolon dağda en kötü seçimdir; ıslanınca ağırlaşır ve günlerce kurumaz.
6. Uç noktaları koruyun. Vücut ısısının önemli bölümü baş, eller ve ayaklardan kaçar. İnce bere, buff, eldiven ve yün çorap çantada dursun. Bunlar az yer kaplar, çok iş görür.
7. Yürüyüşe hafif üşüyerek başlayın. Bu bilinçli bir tercihtir. İlk on dakikada vücut ısınır. Tam giyinip başlarsanız terlersiniz, mola verince donarsınız.
8. Katmanı beklemeden çıkarın. Terlemeye başladığınızı hissettiğiniz anda durun ve bir katman azaltın. Ter, soğuğun en büyük müttefikidir.
9. Molada hemen katman ekleyin. Hareket durunca ısı üretimi de durur. Oturur oturmaz montu geçirin.
10. Kamp akşamı için kuru set ayırın. Gün boyu giydiğiniz şeyleri çadırda giymeyin. Poşete sarılmış kuru bir termal ve çorap, uyku kalitesini tamamen değiştirir.

Mevsime Göre Örnek Kombinasyonlar

İlkbahar / Sonbahar

• İnce sentetik tişört
• İnce polar
• Rüzgârlık veya yağmurluk
• Çantada: bere, buff

Yaz (yüksek rakım)

• Nefes alan tişört
• Çantada ince polar
• Hafif yağmurluk
• Şapka ve güneş gözlüğü

Kış

• Kalın merino termal (üst ve alt)
• Polar + şişme mont
• Su geçirmez dış ceket ve pantolon
• Yün çorap, su geçirmez bot, eldiven

Sık Yapılan Hatalar

• Pamuklu iç çamaşır ve tişört. En yaygın hata. Islanınca kurumaz, ısı çeker.
• Tek kalın mont. Ayarlanamaz. Ya çok sıcak ya çok soğuk olur.
• Yağmurluğu evde bırakmak. Hava tahmini iyi diye ceket almamak, dağda pahalıya patlar. Hava durumunu okumayı öğrenmek bu yüzden önemlidir.
• Katmanları üst üste sıkıştırmak. Aşırı sıkı giyinmek kan dolaşımını ve hava boşluğunu bozar. Isı yalıtımı hava boşluğuyla olur.
• Yeni botla yola çıkmak. Ayakkabıyı seyahatten önce en az birkaç kez giyin. Su toplaması tüm planı bozar.
• Çorabı önemsememek. İnce pamuk çorap, kalın botun içinde nasır ve yara yapar. Yün veya sentetik trekking çorabı kullanın.
• Islak kıyafetle uyumak. Uyku tulumunun içi neme doyar, gece boyunca üşürsünüz.
• Fazla giysi taşımak. Katmanlı sistemin amacı azla çok iş yapmaktır. Üç ince parça, beş kalın parçadan daha esnektir. Malzeme listenizi hazırlarken bunu aklınızda tutun.

Küçük Pratik İpuçları

• Fermuarlı yaka ve koltuk altı havalandırması, katman çıkarmadan ısı ayarı yapmanızı sağlar.
• Buff çok yönlüdür: boyunluk, bere, toz maskesi, göz bandı.
• Yedek kıyafetleri su geçirmez poşetlere ayırın. Çanta ıslansa bile kurusu kalır.
• Renk seçiminde koyu tonlar güneşte hızlı kurur, açık tonlar sıcakta serin tutar.
• Eve dönünce teknik kıyafetleri yumu