Kamp Sırasında Su Bulmak ve İçilebilir Hale Getirmek
Geçit ve Kamp - derlenmiş rehber
Su, kampta yiyecekten önce gelir. Aç kalmak günler sürer; susuz kalmak saatler içinde karar verme yeteneğini bozar. Bu yüzden çadır kurmayı öğrenmek kadar önemli bir beceri var: kamp suyu nasıl bulunur arıtılır sorusuna sahada cevap verebilmek.
Aşağıdaki adımlar, doğada su bulmaktan bardağa gelene kadar olan süreci sırayla anlatıyor. Yeni başlayan biri için yeterli, ama alışkanlık haline getirilmesi gereken bir düzen.
1. Yola Çıkmadan Suyu Planla
- Kişi başı günde 3–4 litre hesapla. Sıcak havada ve yükseklerde bu miktar artar.
- Rotadaki dere, çeşme ve pınarları haritada işaretle. Rota ve zaman yönetimi planını su noktalarına göre kur.
- Yanına en az 2 litre hazır su al. Kaynak bulamama olasılığı her zaman var.
- Filtre ya da tablet gibi bir arıtma yöntemi çantada olsun. Malzeme sepetinin sabit parçası sayılmalı.
2. Doğada Su Kaynağını Bul
Su, araziyi okumayı bilene kendini gösterir. Belirtileri sırayla tara:
- Aşağı in. Su yer çekimiyle hareket eder. Vadi tabanları, iki yamacın birleştiği çizgiler ilk bakılacak yerlerdir.
- Bitkiyi izle. Söğüt, kavak, kızılağaç, sazlık ve fazla yeşil bir şerit yakında su olduğunu söyler.
- Sesi dinle. Rüzgâr kesildiğinde durup dinle. Akan su yüzlerce metreden duyulur.
- Hayvan izlerini oku. Birleşerek tek yöne giden patikalar genelde suya çıkar. Sabah ve akşam kuş hareketi de ipucu verir.
- Kaya diplerine bak. Geçirimsiz kaya tabakasının bittiği yerde sızıntı ve küçük pınarlar olur.
- Kar ve yağmuru kullan. Kar mutlaka eritilip sonra arıtılmalı. Doğrudan kar yemek vücut ısını düşürür.
- Kum kuyusu dene. Kurumuş dere yatağının dış virajında, nemli kumu 30–50 cm kaz. Sızan suyu bekle, dinlendir, sonra arıt.
Kaynak kalitesi sıralaması
| Kaynak | Tercih sırası | Not |
|---|---|---|
| Kayadan çıkan pınar | Çok iyi | Yine de arıtmak en güvenlisi |
| Hızlı akan berrak dere | İyi | Yukarısında yerleşim/hayvan var mı bak |
| Kar ve buz eriyiği | Orta | Erit, sonra arıt |
| Durgun gölet, birikinti | Zayıf | Tortu ayrıştır, mutlaka kaynat |
| Yol kenarı, tarla kenarı su | Kaçın | Kimyasal kirlilik arıtmayla gitmez |
3. Suyu Toplarken Doğru Davran
- Akıntının yukarı tarafından al, ayağını suya sokmadan doldur.
- Şişeyi dibe değdirme; tortuyu karıştırırsın.
- Yüzeyde köpük, yağ tabakası, ölü hayvan ya da yoğun yosun varsa başka nokta ara.
- Bulanık suyu bez, tişört ya da bandanadan geçirerek ön süzme yap. Bu adım arıtmanın yerini tutmaz, sadece işini kolaylaştırır.
- Çok bulanıksa 20–30 dakika bekletip üstteki berrak kısmı başka kaba aktar.
4. Arıtma Yöntemini Seç
- Kaynatma: En güvenilir ve ekipmansız yöntem. Su fokur fokur kaynadıktan sonra 1 dakika devam ettir. 2000 metre üstünde 3 dakika yap. Kaynatma bakteri, virüs ve parazitleri etkisiz kılar. Ocak kullanımı ve ateş güvenliği kurallarını unutma.
- Filtre (0,1–0,2 mikron): Hızlı, yakıt harcamaz, tadı bozmaz. Bakteri ve parazitleri tutar; virüsler için yeterli olmayabilir. Donmasına izin verme, iç yapısı çatlar.
- Kimyasal tabletler: Hafif ve ucuz. Kutudaki süreye uy, genelde 30 dakika bekler. Soğuk ve bulanık suda süre uzar. Tat için sonrasında C vitamini tozu ekleyebilirsin.
- UV kalem: Berrak suda etkili, pil gerektirir. Bulanık suda güvenilmez.
- Kombinasyon: Şüpheli sularda filtre + tablet ya da filtre + kaynatma en sağlam çözüm.
5. Sakla ve Düzenli İç
- Arıtılmış ve arıtılmamış suyu ayrı kaplarda tut. Kapları işaretle.
- Şişe ağzını ve kapak dişlerini kirli suyla temas ettirdiysen sil.
- Susamayı bekleme. Az az, sık sık iç.
- Çok terlediğin günlerde bir tutam tuz ya da elektrolit ekle.
- İdrar rengi açık saman sarısı olmalı. Koyulaştıysa su alımını artır.
Sık Yapılan Hatalar
- "Berrak su temizdir" sanmak. Parazitler gözle görülmez. Dağ deresi de olsa arıt.
- Sadece bezden süzüp içmek. Bez tortuyu alır, mikrobu almaz.
- Kaynatmayı yetersiz yapmak. İlk kabarcıkta ocağı kapatmak işe yaramaz.
- Filtreyi yıkamadan çantaya atmak. Kirli filtre tıkanır ve bir sonraki kampta işe yaramaz.
- Kar yemek. Isı ve enerji kaybettirir, susuzluğu artırır.
- Tek şişeyle yola çıkmak. Yedek kap, yedek yöntem şart.
- Tabletin bekleme süresini kısaltmak. Sabırsızlık en sık yapılan hata.
- Kamp yerini suyun tam kenarına kurmak. Sel riski,